نقش سونوگرافی در پایش سلامت جفت و مایع آمنیوتیک /میلاد غرب

نقش سونوگرافی در پایش سلامت جفت و مایع آمنیوتیک ،در بارداری، سونوگرافی مهم‌ترین ابزار غیرتهاجمی برای پایش «سلامت جفت» و «مایع آمنیوتیک» است و عملاً پایه تصمیم‌گیری درباره ادامه بارداری، ختم بارداری یا نیاز به مراقبت ویژه محسوب می‌شود. خلاصه نقش‌ها را مرحله‌به‌مرحله می‌گویم، اگر خواستید می‌توانم تبدیلش کنم به متن آماده برای پاورپوینت یا مقاله.

نقش سونوگرافی در پایش سلامت جفت

تعیین محل و نوع جفت

• مشخص کردن محل جفت نسبت به:
  • دهانه داخلی سرویکس (بررسی placenta previa)
  • اسکار سزارین قبلی (شک به placenta accreta)
  • دیواره قدامی/خلفی رحم و fundal/low‑lying
• اهمیت:
  • پیشگیری از خونریزی‌های شدید سه‌ماهه سوم
  • برنامه‌ریزی برای نوع و زمان زایمان (سزارین برنامه‌ریزی شده، تیم جراحی، آماده کردن خون و …)

ارزیابی مورفولوژی و ساختار جفت

• ضخامت جفت:
  • ضخامت زیاد: احتمال دیابت بارداری، عفونت داخل رحمی، ایمونوایزوایمونیزاسیون
  • ضخامت کم: احتمال IUGR، نارس بودن جفت
• اکوژنسیته و ظاهر:
  • کیست‌ها، نواحی هیپواکو، هماتوم‌ها، انفارکت جفت
  • کلسيفیکاسیون‌ها (درجه‌بندی Grannum در سه‌ماهه سوم)؛ پیری زودرس جفت ممکن است با IUGR همراه باشد.
• اتصال غیرطبیعی:
  • placenta accreta, increta, percreta (به‌ویژه با کمک داپلر و MRI در موارد مشکوک)

بررسی محل ورود بند ناف و عروق

• نوع اتصال بند ناف:
  • central / eccentric / marginal
  • velamentous insertion (اتصال عروقی به پرده‌ها)
• بررسی vasa previa با داپلر رنگی:
  • عروق جنینی که از روی دهانه رحم عبور می‌کنند و مستعد پارگی و خونریزی فتال هستند.
• پیامد: تصمیم‌گیری برای سزارین الکتیو قبل از شروع درد یا پارگی کیسه آب.

ارزیابی خون‌رسانی جفت با سونوگرافی داپلر

• داپلر شریان‌های رحمی (uterine arteries):
  • شاخص‌های PI، RI و وجود notch دیاستولیک
  • در ریسک‌سنجی پره‌اکلامپسی و IUGR کاربرد دارد.
• داپلر شریان نافی (umbilical artery):
  • افزایش مقاومت، کاهش/حذف/معکوس شدن flow انتهای دیاستول = نشانه اختلال شدید در پرفیوژن جفت و دیسترس جنین.
• داپلر شریان مغزی میانی (MCA) جنین:
  • «brain‑sparing effect» در IUGR (کاهش PI)، یا افزایش PSV در آنمی جنین.
• نتیجه: تصمیم‌گیری درباره:
  • شدت IUGR
  • نیاز به بستری، تزریق کورتون برای بلوغ ریه
  • زمان مناسب ختم بارداری

نقش سونوگرافی در پایش مایع آمنیوتیک

روش‌های اندازه‌گیری مایع آمنیوتیک

شاخص مایع آمنیوتیک (AFI)

• تقسیم رحم به چهار کوادرانت و جمع عمق عمودی بیشترین پاکت در هر کوادرانت.
• مقادیر:

• AFI < 5 cm → الیگوهیدرامنیوس
• AFI 5–24 cm → طبیعی
• AFI ≥ 24–25 cm → پلی‌هیدرامنیوسارزیابی جامع سلامت جنین در بستر اختلالات جفت و مایع آمنیوتیک

• امتیاز پایین BPP + الیگوهیدرامنیوس + داپلر غیرطبیعی → اندیکاسیون جدی برای ختم بارداری.

بازدیدها: 210