فیبروم رحم: علائم، علل و روش‌های درمان / سونوگرافی در ستارخان

فیبروم رحم: علائم، علل و روش‌های درمان ،فیبروم رحم یکی از شایع‌ترین تومورهای خوش‌خیم دستگاه تناسلی زنان است که از سلول‌های عضلانی دیواره رحم منشأ می‌گیرد. این توده‌ها سرطانی نیستند و در بسیاری از موارد بدون علامت باقی می‌مانند. با این حال، در برخی زنان می‌توانند باعث خونریزی شدید، درد لگنی، ناباروری یا مشکلات دوران بارداری شوند. آگاهی از علائم، عوامل خطر و روش‌های درمان فیبروم به تشخیص زودهنگام و انتخاب درمان مناسب کمک می‌کند.

فیبروم رحم چیست؟ :فیبروم رحم (Uterine Fibroid یا Leiomyoma) توده‌ای خوش‌خیم است که در دیواره رحم رشد می‌کند. اندازه آن می‌تواند از چند میلی‌متر تا بیش از ۲۰ سانتی‌متر متغیر باشد. ممکن است یک فیبروم یا چندین فیبروم به طور هم‌زمان در رحم وجود داشته باشند.

انواع فیبروم رحم

فیبروم‌ها بر اساس محل قرارگیری به چند نوع تقسیم می‌شوند:

1. فیبروم داخل دیواره‌ای (Intramural): شایع‌ترین نوع که در ضخامت دیواره رحم قرار دارد.
2. فیبروم زیرمخاطی (Submucosal): در زیر لایه داخلی رحم رشد می‌کند و بیشتر باعث خونریزی و ناباروری می‌شود.
3. فیبروم زیرسروزی (Subserosal): در سطح خارجی رحم قرار دارد و ممکن است به اندام‌های مجاور فشار وارد کند.
4. فیبروم پایه‌دار (Pedunculated): از طریق یک پایه باریک به رحم متصل است.

علائم فیبروم رحم

بسیاری از زنان هیچ علامتی ندارند، اما در صورت بروز علائم، شایع‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• خونریزی شدید یا طولانی‌مدت در دوران قاعدگی
• درد یا احساس فشار در لگن
• درد هنگام رابطه جنسی
• تکرر ادرار یا دشواری در تخلیه مثانه
• یبوست در اثر فشار بر روده
• بزرگ شدن شکم
• کم‌خونی ناشی از خونریزی شدید
• ناباروری یا سقط مکرر در برخی موارد

شدت علائم معمولاً به اندازه، تعداد و محل قرارگیری فیبروم بستگی دارد.

علل ایجاد فیبروم رحم

علت دقیق ایجاد فیبروم هنوز مشخص نیست، اما عوامل زیر در بروز آن نقش دارند:

• هورمون‌ها: استروژن و پروژسترون رشد فیبروم را تحریک می‌کنند.
• عوامل ژنتیکی: سابقه خانوادگی خطر ابتلا را افزایش می‌دهد.
• سن: بیشترین شیوع بین ۳۰ تا ۵۰ سالگی است.
• چاقی و اضافه‌وزن
• شروع زودهنگام قاعدگی
• رژیم غذایی پرچرب و مصرف زیاد گوشت قرمز
• کمبود ویتامین D که در برخی مطالعات با افزایش خطر همراه بوده است.

عوامل خطر

• سابقه خانوادگی فیبروم
• سن باروری
• چاقی
• فشار خون بالا
• نداشتن سابقه بارداری

تشخیص فیبروم رحم

پزشک برای تشخیص ممکن است از روش‌های زیر استفاده کند:

• معاینه لگنی
• سونوگرافی رحم (رایج‌ترین روش)
• سونوگرافی واژینال
• MRI در موارد پیچیده
• هیستروسکوپی برای بررسی داخل رحم
• سونوهیستروگرافی (تزریق سرم داخل رحم همراه با سونوگرافی)

روش‌های درمان

انتخاب درمان به سن بیمار، شدت علائم، اندازه فیبروم و تمایل به بارداری بستگی دارد.

۱. پیگیری بدون درمان

اگر فیبروم کوچک و بدون علامت باشد، تنها معاینات و سونوگرافی دوره‌ای کافی است.

۲. درمان دارویی

داروها بیشتر برای کنترل علائم استفاده می‌شوند:

• داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) برای کاهش درد
• داروهای هورمونی مانند قرص‌های جلوگیری از بارداری
• آگونیست‌های GnRH برای کوچک کردن موقت فیبروم
• داروهای کنترل خونریزی قاعدگی مانند ترانگزامیک اسید (در موارد مناسب و با نظر پزشک)

۳. درمان‌های کم‌تهاجمی

• آمبولیزاسیون شریان رحمی (UAE): قطع خون‌رسانی به فیبروم و کوچک شدن آن.
• تخریب فیبروم با امواج متمرکز (Focused Ultrasound): در برخی مراکز درمانی برای بیماران منتخب انجام می‌شود.

۴. جراحی

• میومکتومی: برداشتن فیبروم و حفظ رحم؛ مناسب برای زنانی که قصد بارداری دارند.
• هیسترکتومی: برداشتن کامل رحم؛ درمان قطعی برای فیبروم‌های بزرگ یا متعدد در زنانی که دیگر قصد بارداری ندارند.

بازدیدها: 87